UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अलंकार

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अलंकार काव्य की शोभा बढ़ाने वाले तत्त्वों को अलंकार कहते हैं-काव्यशोभाकरान् धर्मानलङ्कारान् प्रचक्षते। अलंकार Alankar के दो भेद होते हैं—(क) शब्दालंकार तथा (ख) अर्थालंकार। जहाँ काव्य की शोभा का कारण शब्द है, वहाँ शब्दालंकार और जहाँ शोभा का कारण उसका अर्थ है, वहाँ अर्थालंकार होता है। जहाँ काव्य में … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi रस

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi रस प्रश्न 1 रस क्या है ? उसके अंगों पर प्रकाश डालिए। उत्तर श्रव्य काव्य पढ़ने या दृश्य काव्य देखने से पाठक, श्रोता या दर्शक को जो अलौकिक आनन्द प्राप्त होता है, उसे ‘रस’ कहते हैं। विभाव, अनुभाव और व्यभिचारी (या संचारी) भावों के संयोग से रस … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi वाक्यों में त्रुटि-मार्जन

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi वाक्यों में त्रुटि-मार्जन UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi वाक्यों में त्रुटि-मार्जन वाक्यों में त्रुटि-मार्जन नवीनतम पाठ्यक्रम में वाक्यों में त्रुटि-मार्जन अर्थात् वाक्य-संशोधन को सम्मिलित किया गया है। इसमें लिंग, वचन, कारक, काल तथा वर्तनी सम्बन्धी त्रुटियों के संशोधन कराये जाते हैं। इसके लिए कुल … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत शब्दों में विभक्ति की पहचान

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत शब्दों में विभक्ति की पहचान UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत शब्दों में विभक्ति की पहचान संस्कृत शब्दों में विभक्ति की पहचान नवीनतम पाठ्यक्रम के अनुसार परीक्षा में रेखांकित शब्दों में लगी विभक्ति अथवा दिये गये शब्दों में प्रयुक्त विभक्ति से सम्बन्धित प्रश्न … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अनेक शब्दों के लिए एक शब्द

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अनेक शब्दों के लिए एक शब्द UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अनेक शब्दों के लिए एक शब्द अनेक शब्दों के लिए एक शब्द नवीनतम पाठ्यक्रम में अनेक शब्दों अर्थात् वाक्य अथवा वाक्य-खण्डों के लिए उपयुक्त एक शब्द लिखने को सम्मिलित किया गया है। इस … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अनेकार्थी शब्द

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi अनेकार्थी शब्द अनेकार्थी शब्द नवीनतम पाठ्यक्रम में अनेकार्थी शब्दों को भी सम्मिलित किया गया है, जिसके लिए 2 अंक निर्धारित हैं। प्रत्येक भाषा में ऐसे बहुत-से शब्द होते हैं, जो एकाधिक अर्थों का बोध कराते हैं। प्रसंग के अनुसार भिन्न-भिन्न स्थलों पर इनके भिन्न-भिन्न अर्थ प्रतीत होते … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi शब्दों में सूक्ष्म अन्तर

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi शब्दों में सूक्ष्म अन्तर UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi शब्दों में सूक्ष्म अन्तर शब्दों में सूक्ष्म अन्तर नवीनतम पाठ्यक्रम में शब्द-रचना के अन्तर्गत शब्दों के सूक्ष्म अन्तर को सम्मिलित किया गया है, जिसके लिए विभिन्न प्रकार के शब्द-युग्मों का अध्ययन किया जाना चाहिए। इसके … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi सन्धि-प्रकरण

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi सन्धि-प्रकरण सन्धि -प्रकरण नवीनतम पाठ्यक्रम में स्वर सन्धि के दीर्घ, गुण, यण तथा अयादि भेद, ही निर्धारित हैं। इससे सामान्यतया बहुविकल्पीय प्रश्न ही पूछे जाते हैं। इसके लिए कुल 3 अंक निर्धारित हैं। सन्धि–सन्धि का अर्थ है ‘मेल’ या ‘जोड़। जब दो शब्द पास-पास आते हैं तो … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 7

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 7 पञ्चशील-सिद्धान्ताः UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 7 अवतरणों का सन्दर्भ अनुवाद (1) पञ्चशीलमिति …………………………………………………. गृहीतवन्तः । बौद्धयुगे इमे सिद्धान्ताः …………………………………………………… स्वरूपं गृहीतवन्तः । [2014, 16, 18] बौद्धयुगे इमे सिद्धान्ताः ………………………………………………………… एवाभवत् । बौद्धयुगे: ……………………………………………………… निष्ठावन्तौ । [2010] … Read more

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 6

UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 6 महामना मालवीयः UP Board Solutions for Class 12 Samanya Hindi संस्कृत दिग्दर्शिका Chapter 6 अवतरणों का सन्दर्भ अनुवाद (1) महामनस्विनः ……………………………………… सम्मानभाजनमभवत् । [2017] युवकः मालवीयः ………………………………………… सम्मानभाजनमभवत् ।। [2009] महामनस्विनः ………………………………………………….. मनांसि अमोहयत् ।। महामनस्विनः मदनमोहन………………………………………………………… कर्तुं प्रेरितवन्तः । । (2013) [ … Read more