Haryana Board 9th Class Sanskrit रचना चित्राधारित वाक्य-लेखनम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit रचना चित्राधारित वाक्य-लेखनम् HBSE 9th Class Sanskrit रचना चित्राधारित वाक्य-लेखनम् Chitra Adharit Vakya Rachna In Sanskrit HBSE 9th Class (ग) चित्राधारित वाक्य-लेखनम् (क) चित्राणि दृष्ट्वा मञ्जूषातः पदानि अवचित्य रिक्तस्थानानि पूरयित्वा लिखत 1. (क) अस्मिन् चित्रे त्रयः जनाः (i) ……… । (ख) अहं मन्ये एते तु (ii) …………… सीता च। (ग) … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit अपठित अवबोधनम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit अपठित अवबोधनम् HBSE 9th Class Sanskrit अपठित अवबोधनम् Apathit Avbodhnam In Sanskrit Class 9 HBSE ‘अपठित’ शब्द का अर्थ है न पठित अर्थात् ऐसी विषयवस्तु, जो पाठ्यपुस्तक से भिन्न हो। अपठित गद्यांश में निपुणता प्राप्त करने के लिए निम्नलिखित बिन्दुओं पर ध्यान देना आवश्यक है (1) अपठित गद्यांश के प्रश्नों … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 12 वाडमनःप्राणस्वरूपम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 12 वाडमनःप्राणस्वरूपम् HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 12 वाडमनःप्राणस्वरूपम् HBSE 9th Class Sanskrit वाडमनःप्राणस्वरूपम् Textbook Questions and Answers वामनःप्राणस्वरूपम् (वाणी, मन तथा प्राण का स्वरूप) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ छान्दोग्योपनिषद के छठे अध्याय के पञ्चम खण्ड पर आधारित है। उपनिषत्साहित्य के प्रमुख ग्रन्थों में छान्दोग्य उपनिषद् का … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 11 पर्यावरणम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 11 पर्यावरणम् HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 11 पर्यावरणम् HBSE 9th Class Sanskrit पर्यावरणम् Textbook Questions and Answers पर्यावरणम् (पर्यावरण) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ पर्यावरण को ध्यान में रखकर लिखा गया एक लघु निबन्ध है। वर्तमान युग में प्रदूषित वातावरण मानव-जीवन के लिए भयङ्कर अभिशाप बन गया … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 10 जटायोः शौर्यम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 10 जटायोः शौर्यम् HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 10 जटायोः शौर्यम् HBSE 9th Class Sanskrit जटायोः शौर्यम् Textbook Questions and Answers जटायोः शौर्यम् (जटायु की वीरता) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ संस्कृत-साहित्य के आदिकवि महर्षि वाल्मीकि-प्रणीत ‘रामायणम्’ के ‘अरण्यकाण्ड’ से उद्धृत है। ऐसा माना जाता है कि वाल्मीकि … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 9 सिकतासेतुः

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 9 सिकतासेतुः HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 9 सिकतासेतुः HBSE 9th Class Sanskrit सिकतासेतुः Textbook Questions and Answer सिकतासेतुः (रेत का पुल)पाठ-परिचय  प्रस्तुत नाट्यांश सोमदेव विरचित ‘कथासरित्सागर’ के सप्तम लम्बक (अध्याय) पर आधारित है। सोमदेव भट्ट कश्मीर के निवासी थे। ये कश्मीर के राजा श्री … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 8 लौहतुला

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 8 लौहतुला HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 8 लौहतुला HBSE 9th Class Sanskrit लौहतुला Textbook Questions and Answers लौहतुला (लोहे की तराजू) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ संस्कृत साहित्य के सर्वप्रमुख कथाग्रन्थ ‘पञ्चतन्त्र’ के ‘मित्रभेद’ नामक तन्त्र (अध्याय) से सङ्कलित है। ‘पञ्चतन्त्र’ महाकवि विष्णुशर्मा द्वारा रचित एक विशाल … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 7 प्रत्यभिज्ञानम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 7 प्रत्यभिज्ञानम् HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 7 प्रत्यभिज्ञानम् HBSE 9th Class Sanskrit प्रत्यभिज्ञानम् Textbook Questions and Answers प्रत्यभिज्ञानम् (पहचान) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ भासरचित ‘पञ्चरात्रम्’ नामक नाटक से सम्पादित किया गया है। संस्कृत के नाटककारों में महाकवि ‘भास’ का नाम अग्रगण्य है। ‘पञ्चरात्रम्’ की कथावस्तु महाभारत … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 6 भ्रान्तो बालः

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 6 भ्रान्तो बालः HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 6 भ्रान्तो बालः HBSE 9th Class Sanskrit भ्रान्तो बालः Textbook Questions and Answers भ्रान्तो बाल: (भटका हुआ बालक) पाठ-परिचय प्रस्तुत पाठ “संस्कृत-प्रौढपाठावलिः’ नामक ग्रन्थ से सम्पादित किया गया है। इस कथा में एक ऐसे बालक का चित्रण है, … Read more

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 5 सूक्तिमौक्तिकम्

Haryana Board 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 5 सूक्तिमौक्तिकम् HBSE 9th Class Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 5 सूक्तिमौक्तिकम् HBSE 9th Class Sanskrit सूक्तिमौक्तिकम् Textbook Questions and Answers सूक्तिमौक्तिकम् (सुन्दर वचन रूपी मोती) पाठ-परिचय  प्रस्तुत पाठ का संकलन संस्कृत साहित्य के विभिन्न नीतिग्रन्थों से किया गया है। संस्कृत साहित्य में नीतिग्रन्थों की समृद्ध परम्परा रही … Read more