RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् समास प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् समास प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् समास प्रकरणम् पाठ्यपुस्तक के प्रजोत्तर अभ्यास :1 प्रश्न अधोलिखितेषु पदेषु समास-विग्रहं कृत्वा नामोल्लेखं कुरुत (निम्नलिखित पदों में समास-विग्रह करके समास का नाम बताइए।)। (i) नखभिन्नः, (ii) घनश्याम, (iii) त्रिभुवनम्, (iv) अनश्वः, (v) चिगुः, (vi) विषकण्ठः, (vii) इन्द्राग्नी, (xiii) दम्पती, (ix) उपकृष्णम्, … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् कारक प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् कारक प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् कारक प्रकरणम् पठित पाठ्यांशेषु उपपद विभक्तीना प्रयोगः। अभ्यास: 1 प्रश्न अधोलिखितेषु वाक्येषु रेखांकित पदस्य विभक्तिं कारणं च लिखत(निम्नलिखित वाक्यों में रेखांकित पद की विभक्ति तथा उसका कारण लिखिए) “श्रम– स्वेदैः सदा अस्माभिः नवरूप– रचना विधेयाः। वयं शान्ति– शक्त्या हिंसा– दानवी सेनां … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् अव्यय प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् अव्यय प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् अव्यय प्रकरणम् पठित-पाठ्यांशेषु अव्यय-पदानां प्रयोगः अभ्यास:1 अव्यय का वाक्य में प्रयोग संस्कृत में प्रश्न: मंजूषातः उचितं अव्ययपदं चित्वा रिक्तस्थानं पूरयत- (मंजूषा से उचित अव्यय-शब्द चुनकर रिक्त स्थान भरिए-)। पुनः, अद्य, श्वः, चिरम्, सहसा, मिथ्या, पुरा, प्रायः, नूनम्, भूयः, खलु, किल, धिक्, … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् प्रत्यय ज्ञानम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् प्रत्यय ज्ञानम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् प्रत्यय ज्ञानम् पाठ्यपुस्तक के प्रश्नोत्तर अभ्यास: 1 प्रकृति प्रत्यय संस्कृत प्रश्न 1. अधोलिखितेषु पदेषु प्रकृति-प्रत्ययौ लिखतु- (निम्नलिखित पदों में प्रकृति-प्रत्यय लिखिए-) (i) नीत्वा, (ii) आगम्य, (iii) पठित्वा, (iv) सम्भूय, (v) अर्चितः, (vi) स्नातवत्, (vii) त्यक्तः, (xiii) गच्छत्, (ix) ददानः, (xi) कुर्वाण:, … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् धातुरूप प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् धातुरूप प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् धातुरूप प्रकरणम् पाठ्यपुस्तकस्य अभ्यास प्रश्नोत्तराणि अभ्यास :1 अधोलिखतेषु रिक्तस्थानेषु कोष्ठांकित निर्देशानुसार पूर्तिं कुरुत(निम्नलिखित रिक्त स्थानों की पूर्ति कोष्ठक में अंकित निर्देशों के अनुसार कीजिए-) सुरेशः श्वं ग्रामे ……………………………..। (आ+गम्-लृट् लकार, प्रथम पुरुष एकवचनम्) सर्वे छात्राः युगपत् ……………………………..। (चल् लट लकार प्रथम … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् शब्दरूप प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् शब्दरूप प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् वर्ण परिचयः पाठ्यपुस्तकस्य अभ्यास प्रोत्तराणि अभ्यास: 1 1. अधोलिखितेषु रिक्तस्थानेषु कोष्ठकांकित: निर्देशानुसार पूर्ति कुरुत (निम्नलिखित रिक्त स्थानों को कोष्ठक में अंकित निर्देशानुसार पूर्ति करिए) (i) ………….. तत्र गमिष्यामि। (अस्मद् शब्द, प्रथमा-विभक्ति-एकवचनम्) (ii) मोहनः ………….. खंजः। (पाद-शब्द-तृतीया-विभक्ति-एकवचनम्) (iii) ………….. पितुः नाम मोहनः … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् सन्धि प्रकरणम्

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् सन्धि प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् सन्धि प्रकरणम् आपने पिछली कक्षाओं में सन्धि प्रकरण के अन्तर्गत स्वर सन्धि के ‘दीर्घ’, ‘अयादि’, ‘गुण’ ‘वृद्धि’ तथा ‘यण’ आदि भेदों का तथा व्यञ्जन व विसर्ग सन्धियों के भेदों का अध्ययन किया है। अंब आप ग्यारहवीं कक्षा में स्वर सन्धि के … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् वर्ण परिचय

RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् वर्ण परिचय Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit व्याकरणम् वर्ण परिचय [कक्षा XI के पाठ्यक्रम में वर्ण परिचय (संस्कृत वर्णमाला) से सम्बन्धित प्रश्न पूछे जावेंगे। विद्यार्थियों को ह्रस्व, दीर्घ, स्पर्श व्यञ्जन, अन्त:स्थ व्यञ्जन, ऊष्म व्यञ्जन, माहेश्वर सूत्र, संस्कृत वर्णमाला, वर्णो के उच्चारण स्थान, आभ्यन्तर एवं बाह्य प्रयत्न आदि का ज्ञान … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit रचना काव्यम् अधिकृत्य

RBSE Class 11 Sanskrit रचना काव्यम् अधिकृत्य Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit रचना काव्यम् अधिकृत्य काव्यम् अधिकृत्य अनुच्छेद लेखनम् 1. रामायणम्। सङ्केत सूची – प्रक्षिप्तं, भागाः, वर्तन्ते, अरण्यकाण्डम्, काण्डानि, करुणरसप्रधान, उत्तरकाण्डं, उच्चलक्ष्यस्य, विद्वांसः, (दिव्यचरित्रैः, महाकाव्यं, रामायणेनैव, गार्हस्थ्यस्य, सभ्यतायाः, चतुर्विंशतिसहस्रसंख्यकाः, रामायणे सप्त ………………………………. सन्ति। इमे ………………………………. कथ्यन्ते। एतेषां काण्डानां क्रमश: नामानि ………………………………. बालकाण्डम्, अयोध्याकाण्डम्, ………………………………. … Read more

RBSE Class 11 Sanskrit रचना कविम् अधिकृत्य

RBSE Class 11 Sanskrit रचना कविम् अधिकृत्य Rajasthan Board RBSE Class 11 Sanskrit रचना कविम् अधिकृत्य कविम् अधिकृत्य अनुच्छेद लेखनम्) 1. महर्षि वाल्मीकि (सङ्केत सूची- रामायणः ‘आद्यः कविरसि’, सम्बोधनं, तमसा, व्याधेन, अपश्यत्, मुखात्, सूत्रपातः अभिधानं, वल्मीकेः वल्मीकि, तपस्यां, सप; सत्पुरुषाणां, दस्युकर्म, रत्नाकरः महर्षि वाल्मीकः शैशवकालस्य अभिधानं ……………………………………. आसीत्। स स्व जीवने ……………………………………. अपि अकरोत्। ……………………………………. … Read more