UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 10 पञ्चशील-सिद्धान्ताः UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 10 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1 पञ्चशीलमिति शिष्टाचारविषयकाः सिद्धान्ताः। महात्मा गौतमबुद्धः एतान् पञ्चापि सिद्धान्तान् पञ्चशीलमिति नाम्ना स्वशिष्यान् शास्ति स्म। अत एवायं शब्दः अधुनापि तथैव स्वीकृतः। इमे सिद्धान्ताः क्रमेण एवं सन्ति- अहिंसा … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 9 महामना मालवीय: UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 9 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गंद्यांश 1 महामनस्विनः मदनमोहनमालवीयस्य जन्म प्रयागे प्रतिष्ठित-परिवारेऽभवत्। अस्य पिता पण्डितवजनाथमालवीयः संस्कृतस्य सम्मान्यः विद्वान् आसीत्। अयं प्रयागे एव संस्कृतपाठशालायां राजकीयविद्यालये म्योर-सेण्ट्रल महाविद्यालये च शिक्षा प्राप्य अत्रैव राजकीय … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 8 सुभाषित रत्नानि UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 8 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद श्लोक 1 भाषासु मुख्या मधुरा दिव्या गीर्वाणभारती। तस्या हि मधुरं काव्यं तस्मादपि सुभाषितम्।। (2013, 11) सन्दर्भ प्रस्तुत श्लोक हमारी पाठ्य-पुस्तक ‘संस्कृत दिग्दर्शिका’ के ‘सुभाषितरत्नानि’ नामक पाठ’ से उदधृत … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 7 महर्षिर्दयानन्दः UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 7 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1 सौराष्ट्रप्रान्ते टङ्कारानाम्नि ग्रामे श्रीकर्षणतिवारीनाम्नो धनाढ्यस्य औदीच्यविप्रवंशीयस्य धर्मपत्नी शिवस्य पार्वतीव भाद्रमासे नवम्यां तिथौ गुरुवासरे मूलनक्षत्रे एकाशीत्युत्तराष्टादशशततमे (1881) वैक्रमाब्दे पुत्ररत्नमजनयत्।। जन्मतः दशमे दिने ‘शिवं भजेदयम्’ इति बुद्धया … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 6 नृपतिदिलीप: UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 6 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद श्लोक 1 रेखामात्रमपि क्षुण्णादामनोवर्मनः परम्। न व्यतीयुः प्रजास्तस्य नियन्तुमिवृत्तयः।।। (2013, 11) सन्दर्भ प्रस्तुत श्लोक हमारी पाठ्य-पुस्तक ‘संस्कृत दिग्दर्शिका’ के ‘भूपतिर्दलीपः नामक पाठ से उद्धृत हैं। अनुवाद उनकी (राजा दिलीप की) … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 5 जातक-कथा UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 5 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1 अतीते प्रथमकलो जनाः एकमभिरूपं सौभाग्यप्राप्तम्। सर्वाकारपरिपूर्ण पुरुषं राजानुमकुर्वन्। चतुष्पदा अपि सन्निपत्य एकं सिहं राजानमकर्वन्। ततः शकुनिगणाः हिमवत्-प्रदेशे एकस्मिन् पाषाणे सन्निपत्य ‘मनुष्येषु राजा प्रज्ञायते तथा चतुष्पदेषु … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 4 ऋतुवर्णनम् UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 4 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद श्लोक 1 मत्ता गजेन्द्रा मुदिता गवेन्द्राः वनेषु विक्रान्ततरा मृगेन्द्राः। रम्या नगेन्द्रा निभृता नरेन्द्राः प्रक्रीडितो वारिधरैः सुरेन्द्रः।। (2018, 10) सन्दर्भ प्रस्तुत श्लोक हमारी पाठ्य-पुस्तक ‘संस्कृत दिग्दर्शिका’ के ‘ऋतुवर्णनम्’ नामक पाठ … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 3 आत्मज्ञ एवं सर्वज्ञ UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 3 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1 याज्ञवल्क्यो मैत्रेयीमुवाच मैत्रेयि! उद्यास्यन् अहम् अस्मात् स्थानादस्मि। ततस्तेऽनया कात्यायन्या विच्छेदं करवाणि इति। मैत्रेयी उवाच-यदीयं सर्वा पृथ्वी वित्तेन पूर्णा स्यात् तत् किं तेनाहममृता स्यामिति। … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 2 संस्कृतभाषायाः महत्त्वम् UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 2 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1. धन्योऽयं भारतदेशः यत्र समुल्लसति जनमानसपावनी, भव्यभावोद्भाविनी, शब्द-सन्दोह-प्रसविनी सुरभारती। विद्यमानेषु निखिलेष्वपि वाङ्मयेषु अस्याः वाङ्मयं सर्वश्रेष्ठं सुसम्पन्नं च वर्तते। इयमेव भाषा संस्कृतनाम्नापि लोके प्रथिता अस्ति। अस्माकं … Read more
UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 1 भोजस्यौदार्यम् UP Board Solutions for Class 12 Sahityik Hindi संस्कृत Chapter 1 गद्यांशों का सन्दर्भ-सहित हिन्दी अनुवाद गद्यांश 1 ततः कदाचिद् द्वारपाल आगत्य महाराजं भोजं प्राह–’देव, कौपीनावशेषो विद्वान् द्वारि वर्तते’ इति। राजा ‘प्रवेशय’ इति प्राह। ततः प्रविष्टः सः कविः भोजमालोक्य अद्य में दारिद्रयनाशो भविष्यतीति … Read more