Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 3 खेल

Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 3 खेल HBSE 10th Class Home Science Solutions Chapter 3 खेल अति लघु उत्तरीय प्रश्न – प्रश्न 1. खेल के मापदण्ड क्या हैं? उत्तर : खेल एक – आनन्ददायक क्रिया है स्वतन्त्र क्रिया है आत्म-प्रेरित क्रिया है मानसिक प्रसन्नतादायिनी क्रिया है सद्गणों का विकास करने वाली क्रिया … Read more

Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 2 विकास पर बाहरी वातावरण का प्रभाव

Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 2 विकास पर बाहरी वातावरण का प्रभाव HBSE 10th Class Home Science Solutions Chapter 2 विकास पर बाहरी वातावरण का प्रभाव अति लघु उत्तरीय प्रश्न – प्रश्न 1. बालकों के विकास पर घर के बाहर की किन-किन बातों का प्रभाव पड़ता उत्तर : पुस्तकों, संगीत, रेडियो, सिनेमा, … Read more

Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 1 बाल विकास

Haryana Board 10th Class Home Science Solutions Chapter 1 बाल विकास HBSE 10th Class Home Science Solutions Chapter 1 बाल विकास अति लघु उत्तरीय प्रश्न : प्रश्न 1. विकास से आप क्या समझते हैं ? उत्तर : विकास का अर्थ है कि अनेक कार्यों तथा कौशलों के लिए योग्यता अर्जित करना। प्रश्न 2. विकास कितने … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् पठित-अवबोधनम्

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् पठित-अवबोधनम् पठित अवबोधनम् HBSE 10th Class I. अधोलिखितदशप्रश्नानां प्रदत्तविकल्पेषु शुद्धविकल्पं विचित्य उत्तरपुस्तिकायां लिखत (क) ‘पावकः’ पदस्य सन्धिविच्छेदोऽस्ति (i) पौ + अक: (ii) पो + अक: (iii) पाव + कः (iv) पा + अकः। उत्तराणि: (i) पौ + अक: (ख) ‘अप + ऊहः’ अत्र सन्धियुक्तपदम्- (i) अपूहः (ii) अपोहः (iii) … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् उपसर्ग

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् उपसर्ग व्याकरणम् उपसर्ग HBSE 10th Class परिचय-धातु के आरम्भ में जब प्र आदि शब्द जुड़ते हैं, तब इन्हें ही उपसर्ग कहा जाता है। उपसर्ग जुड़ने पर प्रायः धातुओं के अर्थ बदल जाते हैं, जैसे- गच्छति (जाता है), आ + गच्छति = आगच्छति (आता है)। संस्कृत में अधोलिखित 22 उपसर्ग … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् कारक प्रकरणम्

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् कारक प्रकरणम् व्याकरणम् कारक प्रकरणम् HBSE 10th Class कारक-वाक्य में जिस शब्द का क्रिया शब्द के साथ साक्षात् सम्बन्ध हो वह कारक कहलाता है। वाक्य में क्रिया के साथ संज्ञा या सर्वनाम शब्द का सम्बन्ध कहीं कर्ता के रूप में, कहीं कर्म के रूप में तथा कहीं करण आदि … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् घटिका समयज्ञानम्

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् घटिका समयज्ञानम् HBSE 10th Class Sanskrit व्याकरणम् घटिका समयज्ञानम् निर्देश- सवा’ के लिए ‘सपाद’ जोड़ें ; जैसे –7.15 (सपादसप्तवादनम्) ‘साढे’ के लिए ‘सार्ध’ जोड़ें ; जैसे-7.30 (सार्धसप्तवादनम्) ‘पौने’ के लिए ‘पादोन’ जोड़ें; जैसे -6.45 (पादोनसप्तवादनम्) Samay In Sanskrit HBSE 10th Class कुछ महत्त्वपूर्ण उदाहरण I. विद्यालयस्य समयसारिण्याम् अधोलिखिते कार्यक्रमे … Read more

Haryana Board 10th Clas s Sanskrit व्याकरणम् धातुरुप प्रकरणम्

Haryana Board 10th Clas s Sanskrit व्याकरणम् धातुरुप प्रकरणम् व्याकरणम् धातुरुप प्रकरणम् HBSE Sanskrit 10th Class 1. √भू (होना) पुरूष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथमपुरुष भवति भवतः भवन्ति मध्यमपुरुष भवसि भवथ: भवथ उत्तमपुरुष भवामि भवाव: भवाम: लुट्लकार पुरूष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथमपुरुष भविष्यति भविष्यत: भविष्यन्ति मध्यमपुरुष भविष्यसि भविष्यथ: भविष्यथ उत्तमपुरुष भविष्यामि भविष्यावः भविष्याम: लोट्लकार पुरूष एकवचन … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् संख्यावाचक शब्दः

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् संख्यावाचक शब्दः Sankhyavachak Shabd In Sanskrit HBSE 10th Class संख्यावाचक शब्द – अंक पुंल्लिंग स्रीलिंग स्त्रीलिंग नपुंसकलिंग 1. एक: एका चतस्ब: एकम् 2. द्वौ द्वे चतस्र: त्वे 3. त्रय: तिस्र: चतसृभि: त्रीणि 4. चत्वारः चतस्र: चतसृभि: चत्वारे 5. पर्च पञ्च चतसृभ्य: पब्च   संख्यावाचक शब्द  अंक एक: 1 द्वौ … Read more

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् शब्दरूप प्रकरणम्

Haryana Board 10th Class Sanskrit व्याकरणम् शब्दरूप प्रकरणम् व्याकरणम् शब्दरूप प्रकरणम् HBSE Sanskrit 10th Class संस्कृतभाषा में शब्द चार प्रकार के होते हैं 1. नाम (संज्ञा) शब्द 2. सर्वनाम शब्द, 3. संख्यावाचक शब्द, 4. विशेषण शब्द सज्ञाशब्द संज्ञाशब्द दो प्रकार के होते हैं 1. अजन्त (स्वर से अन्त होने वाले) और 2. हलन्त (व्यंजन से … Read more