RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 3 गोदोहनम्

RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 3 गोदोहनम् RBSE Class 9 Sanskrit गोदोहनम् Textbook Questions and Answers प्रश्न 1. एकपदेन उत्तरं लिखत (क) मल्लिका पूजार्थं सखीभिः सह कुत्र गच्छति स्म? (ख) उमायाः पितामहेन कति सेटकमितं दुग्धम् अपेक्ष्यते स्म? (ग) कुम्भकारः घटान् किमर्थं रचयति? (घ) कानि चन्दनस्य जिह्वालोलुपतां वर्धन्ते स्म? (ङ) नन्दिन्याः पादप्रहारैः कः रक्तरञ्जितः … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 2 स्वर्णकाकः

RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 2 स्वर्णकाकः स्वर्णकाकः Summary and Translation in Hindi पाठ-परिचय – प्रस्तुत पाठ श्री पदमशास्त्री द्वारा रचित ‘विश्वकथाशतकम्’ नामक कथा-संग्रह से लिया गया है, जिसमें विभिन्न देशों की सौ लोक-कथाओं का संग्रह है। यह बर्मा देश की एक श्रेष्ठ कथा है, जिसमें लोभ और उसके दुष्परिणाम के साथ-साथ त्याग … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 1 भारतीवसन्तगीतिः

RBSE Class 9 Sanskrit Solutions Shemushi Chapter 1 भारतीवसन्तगीतिः भारतीवसन्तगीतिः Summary and Translation in Hindi 1. यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः सं बभूवुः। यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत् सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु॥ अन्वय – यस्यां (भूमौ) समुद्रः, उत सिन्धुः आपः (सन्ति), यस्याम् अन्नं कृष्टयः सं बभूवुः, यस्याम् इदं जिन्वति प्राणदेजत्, सा भूमिः नः पूर्वपेये दधातु। … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण सन्धि-प्रकरणम्

RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण सन्धि-प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण सन्धि-प्रकरणम् सन्धि का अर्थ-सामान्यतः ‘सन्धि’ शब्द का अर्थ मेल, समझौता या जोड़ है , किन्तु सन्धि प्रकरण में इसका अर्थ थोड़ा भिन्न होते हुए यह है कि जब एक से अधिक स्वर अथवा व्यञ्जन वर्ण अत्यधिक निकट होने के कारण, मिलकर एक … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण उच्चारणस्थानानि

RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण उच्चारणस्थानानि Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit व्याकरण उच्चारणस्थानानि सभी वर्गों का उच्चारण मुख से होता है, जिसमें-कण्ठ, जिह्वा, तालु, मूर्धा, दन्त, ओष्ठ एवं नासिका का योगदान होता है। इन उच्चारण-स्थानों से पूर्व ‘वर्ण’ के विषय में आवश्यक ज्ञान अपेक्षित है। वर्ण- वर्ण उस मूल ध्वनि को कहते हैं, जिसके टुकड़े … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit रचना अनुवाद प्रकरणम्

RBSE Class 9 Sanskrit रचना अनुवाद प्रकरणम् Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना अनुवाद प्रकरणम् अनुवाद का अर्थ-एक भाषा को दूसरी भाषा में परिवर्तित करने का नाम अनुवाद है। संस्कृत वाक्यों में कर्ता, क्रिया, कर्म आदि का स्थानक्रम स्थिर नहीं है। लेखक या बोलने वाला अपनी इच्छानुसार इन्हें किसी भी स्थान पर रख सकता … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit रचना चित्रवर्णनम्

RBSE Class 9 Sanskrit रचना चित्रवर्णनम् Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना चित्रवर्णनम् प्रश्नः अधः प्रदत्तम् चित्रम् आधृत्य शब्द-सूच्याः/मजूषायाः सहायतया पञ्चवाक्यानि उत्तरपुस्तिकायां लिखतमञ्जूषा 1. अयम्, विद्यालयः, सुन्दरः, समीपे, वृक्षाः, कक्षाः, गच्छामि, मित्रेण सह, प्रतिदिनं उत्तर: अयं मम विद्यालयः अस्ति। मम विद्यालय: सुन्दरः अस्ति। विद्यालय: मम गृहस्य समीपे अस्ति। विद्यालयं परितः बहवः वृक्षाः सन्ति। विद्यालये … Read more

Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना संकेताधारितलघुकथा लेखनम्

Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना संकेताधारितलघुकथा लेखनम् Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना संकेताधारितलघुकथा लेखनम् प्रश्नः–अधोलिखित कथां मजूषायाः सहायतया पूरयित्वा उत्तरपुस्तिकाया लिखत 1. मञ्जूषा देवालयः, प्रवाहेण, धृत्वा, त्राहि माम्, प्राप्तवान्, नगरवासिनः, प्रविश्य, स्वगृहं, आकृष्य, चीत्कारं, नगरजनाः, कोऽपि। एकदा राजा विक्रमादित्यः यौगिवेश ……………….. (1) ……………….. राज्यपर्यटन कर्तुम् अगच्छत्। परिभ्रमन् स: एक नगरं ……………….. … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit रचना पत्र-लेखनम्

RBSE Class 9 Sanskrit रचना पत्र-लेखनम् Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit रचना पत्र-लेखनम् प्रार्थना पत्र प्रश्न 1. स्वकीयं मनोज मत्वा रा, उ, मा, विद्यालय अलवरस्य प्रधानाचार्य महोदयम् प्रति शुल्कमुक्ति प्रदानाथ प्रार्थनापत्रं लिखत। उत्तर: शुल्कमुक्त्यर्थं प्रार्थना-पत्रम्। सेवायाम्, श्रीमन्त: प्रधानाचार्यमहोदया। रा. उ. मा. वि. अलवरम्। विषयः-शिक्षण-शुल्क-मुक्त्यर्थं प्रार्थना-पत्रम्। महोदया: भवतां चरणकमलेषु सविनयं नम्रनिवेदनमस्ति यदहमैक: ग्रामीणः कृषकपुत्रः अस्मि। … Read more

RBSE Class 9 Sanskrit अपठित गद्यांश

RBSE Class 9 Sanskrit अपठित गद्यांश Rajasthan Board RBSE Class 9 Sanskrit अपठित गद्यांश निर्देश- अधोलिखितान् अनुच्छेदान्। पठित्वा अनुच्छेदाधारितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि स्व-उत्तरपुस्तिकायां लिखत (1) संस्कृतसाहित्ये महाकवेः बाणभट्टस्य स्थानं सर्वोपरि अस्ति। अयं स्वकीयायाः सर्वप्रथमायाः गद्यकृतेः ‘हर्षचरितस्य’ प्रारम्भिके उच्छ्वासत्रये स्वकीय परिचयं दत्तवान्। अस्य जन्म वत्स गोत्रे अभवत्। कविः बाणभट्टः सारस्वतः ब्राह्मणः आसीत्। अस्य एकः पूर्वजः ‘कुबेरः’ इति नामा … Read more